Phishing, smishing, vishing: u čemu je razlika ?
Sigurno ste nekada čuli za izraze kao što su phishing (fišing), smishing (smišing) i vishing (višing), ali znate li šta oni zapravo znače, u čemu je razlika i zašto je važno da ih poznajete?
NLB Banka a.d. Banja Luka istražuje ove termine zajedno s vama, jer je jako važno biti svjestan njihovih značenja – i svega što oni podrazumijevaju.
Fišing, Smišing, Višing
Fišing, smišing i višing predstavljaju različite oblike jedne iste stvari – prevare, koja ima za cilj da otkrije vaše lične podatke i pristup sredstvima na bankovnom računu. Razlika između ova tri termina leži u načinu na koji prevaranti pokušavaju da dođu do vaših podataka.
Phishing (Fišing)
Fišing je naziv za prevare koje se najčešće sprovode putem e-mail poruka ili lažnih internet stranica, a čiji je cilj da prikupe povjerljive podatke poput korisničkog imena, lozinke, broja kartice ili PIN-a. Prevaranti se obično predstavljaju kao banke, poštanske službe ili druge poznate institucije, šaljući poruke koje djeluju hitno i uvjerljivo, uz linkove koji vode na lažne sajtove. Na taj način pokušavaju da navedu korisnika da unese lične podatke, koje potom zloupotrebljavaju.
Smishing (Smišing)
Smišing je naziv za prevare putem SMS servisa, koje se često sprovode zloupotrebom naziva poznatih pružalaca poštanskih, bankarskih i drugih usluga. Napadači šalju maliciozne SMS poruke sa linkom koji vodi na lažan sajt ili pozivaju na hitnu akciju. Takođe, prevara može biti plasirana i putem objava na društvenim mrežama ili direktnih poruka sa lažnih/kompromitovanih profila.
Vishing (Višing)
Višing je naziv za prevare putem telefonskog poziva, gdje se prevaranti predstavljaju kao zaposleni banke, telekomunikacione kompanije ili državne institucije. Cilj im je da tokom razgovora izvuku osjetljive podatke – broj kartice, CVV kod, lozinke ili druge povjerljive informacije.
Šta da radite ako sumnjate da ste prevareni?
U slučaju da sumnjate da ste žrtva prevare ili da su vam nalozi kompromitovani, odmah promijenite lozinku, odnosno PIN kod i obratite se Kontakt centru NLB Banke Banja Luka ili posjetite najbližu ekspozituru.
Kako da se zaštitite od prevara?
Kako biste se zaštitili od potencijalnih napada prevaranata, preporučujemo vam da:
- Ne odgovarate na neočekivane poruke i nepoznate brojeve;
- Ne otvarate linkove iz SMS poruka nepoznatih i neprovjerenih pošiljalaca;
- Ne ostavljate lične podatke, podatke o bankovnim računima ili podatke sa platnih kartica (broj kartice, datum isteka, CVV broj, PIN kod), niti slike sa ovim podacima, na inicijativu neprovjerenih naloga na društvenim mrežama, Viber/SMS poruka ili e-maila;
- Ako vam se neko predstavlja kao kurirska služba, pošta, carina, banka, brokerska firma i sl., i prilikom isporuke paketa ili pružanja drugih usluga traži dodatno plaćanje ili verifikaciju, što je suprotno standardnoj praksi – ne odgovarajte na SMS poruku i ne klikajte na link, već provjerite zahtjev putem zvaničnog sajta ili provjerenih kontakt podataka;
- Nikada ne prihvatajte ponudu web-pretraživača da sačuva vašu lozinku, pogotovo ne za servis elektronskog bankarstva;
- Svoje kredencijale ne otkrivajte nikome;
- Kodove iz SMS poruka koje vam šalje Banka ni u kom slučaju ne dijelite, ne prosleđujte i ne saopštavajte drugima;
- Nemojte davati dozvolu za udaljeni pristup vašem mobilnom telefonu ili računaru putem AnyDesk ili TeamViewer aplikacija, ukoliko to od vas traži neprovjereno lice ili institucija – jer te aplikacije mogu biti zloupotrijebljene za krađu podataka ili izvršavanje transakcija bez vašeg znanja;
- Ne posjećujte i ne vršite kupovinu preko nebezbjednih sajtova;
- Koristite isključivo licenciran softver i antivirusnu zaštitu na svom računaru i redovno vršite sigurnosna ažuriranja operativnog sistema.
Uvijek imajte na umu da vam niko – od kurirske službe do banke i državnih institucija – neće tražiti kredencijale ili podatke sa platnih kartica za pružanje usluga.
Fišing, smišing i višing predstavljaju tri načina prevare, koja za svoj cilj imaju da sami otkrijete svoje povjerljive informacije – bilo to preko telefona, web stranice, SMS poruke ili drugog kanala komunikacije.
Čuvajte svoje podatke i pratite naš sajt za druge sigurnosne preporuke